Roma eterna


Velen van jullie zijn het wellicht al lang vergeten, maar er is een tijd geweest dat Loes haar vakanties dichter bij huis doorbracht. Het is de tijd dat Loes het Afrikaanse continent alleen nog kende uit de Grote Bosatlas. Natuurlijk trok ze wel de wijde wereld in, maar die hield op zo ter hoogte van Italië. Leonie en ik zien haar nog gaan. Zij deed dat op haar eigen eigenwijze wijze en onnavolgbaar. Voor haar geen rugzak of een Samsonite maar een grote boodschappentas op wielen. Op weg naar een camping. Later met Rainier werden de reizen een stuk luxueuzer: de wandelreizen van SNP met trekking van hotel naar herberg waarbij de Samsonite (jawel!) per auto er achteraan gebracht werd. En steeds was de bestemming Italië. Nooit raakte Loes uitgekeken of verveeld. La dolce vita bleef lonken en Loes ging de roep achterna. 

Het hart van dit paradijs was Rome. De parel van de 'Mediterraneo'. Voor Loes de leukste en mooiste stad van heel de wereld. Vooruit, na Amsterdam dan. Hoe vaak zij niet in Rome is geweest. Alleen, met ons, met Maria, met familie en andere vrienden. Soms niet langer dan een paar dagen. Hoe leuk is dat! Even bijtanken met een bord verse spaghetti en een glas Prosecco op de Piazza Navona. Eindeloos zitten op de Spaanse trappen, zwetend achter je zonnebril koelte toewuiven met de stadskaart. Kijkend naar de Romeinen die druk kwekkend voorbij slenteren, tot je een houten kont hebt. En dat is weer een goede reden om onder de airco in een van de cafés in de straat tegenover een koel glas Pinot Grigio te gaan drinken. 

Het is niet vreemd dat Heleen, Marloes, Leonie en ik (Nicole) deze klassieke hotspot uitkozen om in de voetsporen van Loes te treden en een deel van haar as terug te brengen naar de de plek waar ze zo intens genoten heeft, zo thuis was, zo vrolijk en jolig werd, dat het haar speet dat ze er niet voor altijd kon blijven. En juist deze stille wens wilden wij vervullen op onze eigen manier.
 
Rendez- vous

We spraken af in Rome. We ontmoetten elkaar in het Hotel Roma Antigua aan de Via Principe Amedeo op loopafstand van het Centraal Station. We kwamen uit alle windstreken samen. Leonie en Nicole per trein uit Pompeï, Heleen kwam uit Reillanne (Frankrijk) gevlogen en Marloes uit Heiloo.

Marloes had een bijzondere taak op zich genomen. Ze moest de as van Loes meenemen, die ze daarvoor bij Hannie uit Warmenhuizen had meegekregen in een doorzichtig plastic zakje. En er bovenal voor zorgen dat deze door de douane geloodst werd en niet verward met cocaïne of andere dope in beslag genomen. En godlof, Marloes kun je om een boodschap sturen: de as kwam heelhuids aan in Rome. De eerste 2 dagen brachten we door op terrasjes met espresso, ijs en wijn al naargelang het tijdstip van de dag en waar we maar zin in hadden. We slenderden rond om de Romeinse sfeer te proeven, een beetje cultuur te happen met bezoek aan het Colosseum en het Vaticaan. En natuurlijk kwam ze, onze Loes, in onze verhalen en in de herinneringen die we met elkaar deelden. De ups en de downs, alles kwam voorbij. Van de onstuimige jaren 80 toen wij en Loes elkaar nog maar pas leerden kennen, 'the growing pains' tot we volwassen vrouwen waren en 'live at the max', tot aan de allerlaatste dagen en het afscheid van Loes. Ondertussen, nuchtere Hollandse meiden die we blijven, letten we op of we niet een geschikte plek tegenkwamen om de as van Loes uit te strooien.

Het bleek
niet zo gemakkelijk om een rustige, stille plek te vinden. Hoewel het vakantieseizoen ten einde liep was Rome nog steeds bevolkt met een enorme meute toeristen uit de hele wereld. Overal waar wij kwamen, liepen, stonden of zaten honderden  mensen. Dat viel vies tegen.


La principessa dorme qui

Uiteindelijk vonden we bij toeval het juiste plekje. Het was op 29 september 2012 dat we met de as van Loes op zak en een goede fles Valpolicella uit 2011 (natuurlijk!) langs de Tiber liepen. Ter hoogte van Ponte Umberto I zagen we dat beneden nauwelijks mensen waren. Daar moesten we zijn. 


 














We liepen naar beneden en installeerden ons bij een opstapplaats aan de rivier. Daar maakten we onze fotoshoot met zelfontspanner. De kurk ging van de fles. Proost op Loes, proost op de dood en proost op het leven! 





Dag lieve Loes, laat Rome voor eeuwig jouw rustplaats zijn, ciao principessa.


Nu was het moment aangebroken om de as van Loes uit te strooien. Ieder van ons vier nam een handje vol en strooide het samen met het glas Valpolicella uit over het water. Het briesje nam de as met zich mee verder de rivier op; het verspreidde zich als een filmlaagje over de Tiber. Behalve wij vier was er nog een getuige van dit serene ritueel. Een eend was nieuwsgierig aan komen lopen, gelokt door onze strooigebaren. Ze keek aandachtig naar ons en hoe de as zich samen met de wijn vermengde in de rivier. We hoorden geen Bruce schallen  "We'd go down to the river, and into the river we'd dive..." uit een van de huizen op de oever. Dat signaal zouden we direct begrepen hebben. En toch, we keken elkaar veelbetekend aan. Was dit een teken van Loes?

Het was tijd om afscheid te nemen. Leonie had een gedenkplaat meegenomen, die ze eerder op de markt gekocht had. "La principessa dorme qui". En zo was het. Leonie bevestigde de plaat aan de wand van de rivieroever, ter hoogte van de plaats waar we Loes’ as hadden uitgestrooid. Wie nu langs de Tiber loopt en bij de Ponte Umberto I naar beneden kijkt, opgelet! Je ziet de gedenkplaat vast en zeker hangen. 














Hiermee kwam aan ons verblijf in Rome een einde. Missie volbracht. En het gaf ons een raar en tegenstrijdig gevoel, omdat we ons voldaan voelden en dit het verdriet en gemis om Loes niet wegnam. 

's Avonds gingen we nog een keer samen de stad in naar de Piazza Navona en hieven we het glas op Loes en haar ziel die we achterlieten. Het is goed. Vanaf hier en nu zal de oude, bruisende stad het van ons overnemen. Aan Rome hebben we Loes toevertrouwd. En hoe! Loes waardig.

Marloes Claesen
Heleen van der Grinten 
Leonie Triesschijn 
Nicole Verschuren