1 jaar geleden



                          Glory days well they'll pass you by
             
                                                   Bruce

26 maart 2012. Het is precies 1 jaar geleden dat Loes is overleden. Wat gaat de tijd snel voorbij. Wat hebben we aan Loes teruggedacht, alle seizoenen van het jaar. We staan nog een keer stil bij de intensieve periode die aan het overlijden van Loes vooraf ging. Aan de hand van een aantal foto's geven wij een persoonlijke terugblik op de laatste maanden die we met Loes beleefd hebben.

We pakken de draad op in december 2010.

                                        
 

Tweede week december. Midden in een telefoongesprek tussen Leonie en Loes wordt Loes plotseling onwel. Paniek! Leonie belt onmiddellijk via de andere telefoon buurvrouw Margot, die direct Loes te hulp schiet en 112 belt. Samen met Margot, die al telefonerend Leonie op de hoogte houdt, wordt Loes per ambulance naar het Kennemer Gasthuis gebracht waar ze opgenomen wordt voor onderzoek. De volgende dag is er de uitslag: het was een aanval van epilepsie. Dat doet de alarmbellen rinkelen bij de artsen die het dossier van Loes gelicht hebben. In het dossier een bizarre samenloop van informatie. Dezelfde dag is het laatste bericht van de longarts binnen gekomen. Hij meldt een gunstige uitslag van de scan die kort daarvoor gemaakt was.  De nieuwste scan van Loes' hoofd laat evenwel een ander beeld zien: een stuk of 10 kleine tumoren, uitzaaiingen van de longkanker. Er moet een aanvalsplan komen, want opereren kan niet. Loes informeert naar de mogelijkheden. "We kunnen beginnen met bestraling in Amsterdam (het AVL) eventueel gevolgd door chemo". Waarop Loes bruusk het laken van het bed terugslaat en vastberaden uitroept: "Waar wachten we dan nog op?!" Loes krijgt pillen tegen de epilepsie en Leonie brengt haar naar huis. Thuis aangekomen staat het AVL al op het antwoordapparaat. 

 
SMSjes van Loes aan Leonie:

29 december 2010: Super! Straling zit er op ben weer aan t eten - gewoon met een beetje suiker om aan te komen. De fransen zijn er ook. Hoe is het daar? Dikke XX
 
30 december 2010: He meiden en meisje! Zolang jullie niet te critisch zijn en meehelpen komt het allemaal goed! Gezellig! Maken er een feessie van! XX    





Een feest is Oudejaarsavond zeker. De meeste van Loes' vrienden en de buren zijn erbij. Marloes, Heleen samen met Hugo en zoon Stijn (de fransen), Jean en Tim, Bernie en Margot, Bas en Annette en Leonie en ik (Nicole) met onze honden Indy en Mell. Loes heeft een heerlijk buffet besteld, er vloeit rijkelijk veel wijn en champagne en Bas zorgt samen met Stijn voor onvergetelijk mooi vuurwerk. Natuurlijk proosten we om 12 uur op het nieuwe jaar dat net aangebroken is. Bohemian Rhapsody van Queen schalt luidkeels door de woonkamer. De beste wensen vermengen zich met hoop, een onbestendig voorgevoel en momenten van geluk.
Wie doet om 3 uur 's nachts het licht uit..........Loes!   

                 



Half januari. De bestraling heeft Loes' haar geen goed gedaan. Het haar is  bros geworden, breekt af en valt uit. Tijd voor de kapper, tijd voor een pruik. Hoewel Loes de blonde pruik heeft laten "renoveren" vindt ze dat ze toe is aan een nieuwe. Ze heeft een rode uitgezocht. Sommigen zeggen: 't Is geen gezicht. Jawel, het is een ander gezicht.
 
We eten 's avonds tapas in La Cubanita, een Cubaans restaurantje om de hoek in de Kleine Houtstraat. Glas rosé erbij. Loes geniet nu het haar nog smaakt en ze alles nog kan. Het is een week voordat de chemo gaat starten. Er worden zelfs plannen gemaakt voor het voorjaar en de zomer. Ze heeft alvast een gloednieuwe lens gekocht voor haar camera. "Africa, here I come!"



 

Eind februari. In de tweede cyclus van de chemo gaat het mis. Stop. Loes is te zeer verzwakt om de chemo te verdragen. Elke dag wordt bloed geprikt en steeds volgt uitstel van de chemo. Loes krijgt een bloedtransfusie. Gespannen volgen wij per SMS de uitslagen op de voet. Wat kunnen wij doen om te helpen? Als we op bezoek komen nemen we een tas vol oppeppers mee: sapjes, hapklaar fruit, shakes, snoep en cake. Loes heeft geen keuze. Ze MOET eten om aan te sterken. Dat beseft ze als geen ander. En ze heeft er niet meer de kracht voor. Op 9 maart 2011 komt Loes uit het ziekenhuis thuis. Ze is uitbehandeld.




Zaterdag 19 maart 2011. Loes heeft trek in pizza en dus haal ik (Nicole) een doos pizza. Half quattro formaggi en half funghi bij ristorante Venezia. Keurig in 8 punten voorgesneden. Ik pak 2 punten en snijd deze in blokjes. Loes ziet het met een frons aan. Als ik het bord met de blokjes pizza haar kant op schuif, maakt ze glimlachend een afwerend gebaar. "Eet jij die zelf maar op", zegt ze, terwijl ze een pizzapunt uit de doos kaapt en deze uit de hand opeet. Ik zeg niets en ik denk alleen verbaasd: O.....kay?!


Intussen vormt Leonie het epicentrum van waaruit de mantelzorg om Loes heen georganiseerd wordt. Ze overlegt intensief met Hannie over wat nodig is, regelt een bed met de thuiszorg en schakelt Marloes, Heleen en mij in om samen met Hannie per toerbeurt voor Loes te zorgen. Dit doet Leonie uitdrukkelijk niet op verzoek van Loes. Die doet alsof het niet over haar gaat en maakt zo haar eigen plannetjes: op het menu komt pizza en spinazie met eieren om aan te sterken, want beneden wacht de vrije wijde wereld op haar. Om de hoek ligt V&D, ze droomt van een espresso'tje drinken in het Café La Place. Op Hemelvaartsdag met ons mee naar het pottenbakkersfestival in Gouda en dan ..... in de zomer op safari naar de Masai Mara in Kenia. 

Het laatste dat sterft is de hoop.
 
De hoop is als de nachtelijke hemel:
er is geen plekje zo donker of het oog,
dat er enige tijd op gericht blijft,
ontdekt tenslotte een ster.
(Octave Feuillet)

Het was deze hoop die Loes deed leven. Het schonk haar de kracht deze dodelijke ziekte met alle ongemakken te dragen en de inspiratie leuke dingen te ondernemen voor zolang als dat kon. En daarmee verklaarde ze tegelijkertijd het afscheid van het leven en van elkaar tot 'verboden terrein'. Loes blokkeerde elk gesprek dat deze gevoelige snaar raakte. Al die jaren van onze vriendschap hebben we alles met elkaar gedeeld. Onze geheimen, ons geluk, onze angsten en ons verdriet ...... tot Loes ongeneeslijk ziek werd. Zo af en toe brachten we het onderwerp afscheid ter sprake, het leidde evenwel nooit tot een echt gesprek. De pijn onuitspreekbaar. We konden niet anders dan het respecteren en het raakt ons diep. Nog steeds.

De laatste keer dat we Loes opzoeken is op zaterdag 26 maart 2011 in de middag. Het moment dat we de kamer binnen komen, slaat ze haar ogen op en reikt zwak een arm naar ons uit. Het moment duurt slechts een of twee seconden. Maar haar ogen zeggen alles. Onze 25 jaar vriendschap gevat in een ogenblik. Dit is ons afscheid.